Kitaplar

Siyasi Linç

Hikmet Uluğbay 

Siyasi Linc

2003 yılı başında Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) hazırladığı bir raporda, Ekonomi’den sorumlu Devlet Bakanlığı görevim sırasında, üç bankaya el koymamam nedeni ile görevimi kötüye kullanmakla suçlandım. Ancak raporu yazanlar, rapor hazırlıkları ve yazımı aşamasında veya daha sonra beni suçladıkları konuda benim görüşümü sormadılar. Oysa, bir denetim raporunun tamamlanmış olabilmesi ve bir kişinin suçlanabilmesi için hukukun üstün olduğu toplumlarda hakkında inceleme yapılan kişi ve kurumların görüş ve savunmasını mutlaka almak gerekir.
2003 yılı başında TBMM, Yolsuzlukların Sebeblerinin Araştırılarak Alınması Gereken Önlemleri Belirlemek amacıyla bir Komisyon kurdu. Bu Komisyon çalışmaları sırasında, incelemeleri kapsamına DDK’nın bu raporunu da aldı. Komisyon’un raporu yayınlandığında, benim hakkımda DDK’nın raporunda yer alan iddiaları, Komisyon olarak kendisi herhangi bir inceleme ve araştırma yapmaksızın  aynen tekrarladığı ve hakkımdaki iddiaların soruşturulması için bir “Soruşturma Komisyonu” kurulmasını önerdiği görüldü. Oysa, Komisyon, çalışmaları sırasında hakkında inceleme yaptığı tüm Bakanları ya Komisyon’a davet ederek veya yazılı görüşlerine baş vurarak savunmalarını almıştı. Komisyon’a davet edilmeyen veya yazılı görüşüne baş vurulmayan tek Bakan bendim.
Bir taraftan hakkımda Soruşturma Komisyonu kurulmasını beklerken diğer taraftan kurulabilecek öyle bir komisyonda savunmamı yapmak üzere hazırlıklarımı yaptım. Araştırma Komisyonu’nun raporunu TBMM sunmasının üzerinden iki yıl geçtikten sonra hakkımda bir Soruşturma Komisyonu kurulmaması üzerine, yaptığım hazırlıkları kitap halinde yayınlamaya karar verdim. Zira kamuoyu önünde suçlanmıştım, iddialar basın yayın kuruluşlarında günlerce yayınlanmıştı ve hatta kaç yıla mahkum olacağım bile topluma ilan edilmişti. Diğer bir deyişle yargısız bir infaza uğramıştım. Toplumun gerçekleri bilme hakkına duyduğum saygının gereği olarak, kitabın başına Araştırma Komisyonu’nun iddialarını aynen alarak yayınladım ve hakkımdaki kararı vermeyi toplumun takdirine sundum. Bu noktada okurun aklına kitabın başına DDK’nın iddialarını neden koymadığım sorusu gelebilir. Hemen yanıtlayayım, zira o rapor ne TBMM ne de DDK tarafından yazılı başvuruma rağmen hiçbir zaman bana verilmedi.
Siyasi Linç, sadece bir savunma kitabı değildir. Türk bankacılık sisteminin bünyesindeki hastalığın kökünde hangi nedenlerin yattığını, o dönemde yürürlükte olan Bankalar Kanunu’nun hukuki zafiyetlerinin nasıl ve hangi koşullarda ortaya çıktığının, Devlet Bankalarında sorunun nasıl oluştuğunun, kamu maliyesinin içinde bulunduğu duruma nasıl geldiğinin ve öyle bir ortamda bankaların yönetimine el konulmasının ortaya çıkaracağı sorunların analizinin belgelere dayanılarak yapılmış olduğu bir araştırma kitabıdır.

Yayınevi: Ümit Yayıncılık
Basım Tarihi: Haziran 2005

ISBN: 975-8572-77-6

 

 

İmparatorluktan Cumhuriyete Petropolitik

(Yeniden gözden geçiirilmiş üçüncü baskı-Şubat 2008)

Hikmet Uluğbay 

Siyasi Linc

2007 yılında yeniden gözden geçirilme çalışmaları yapılmış ve Şubat 2008 de üçüncü basımı piyasaya çıkmış olan bu kitap, Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarındaki petrol varlığını ele geçirmek için önce Almanlar ve İngilizler arasında başlayan daha sonra da ABD ve Fransa’nın da katılımı ile sürdürülen mücadele devletlerin, şirketlerin ve kişilerin hangi yöntemleri izlediğine ilişkin bilgileri belgeleri ile ortaya koymaktadır. Kitap ayrıca topraklarında petrol bulunan Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Suudi Arabistan Şeyhliklerinin İngilizlerle açıktan ve gizli olarak nasıl işbirliği yaptıklarını da yine belgeleri ile açıklamaktadır. Günümüzde ülkemizin bulunduğu coğrafya yeni bir petrol ve doğal gaz paylaşımının ticari, siyasi ve askeri çekişmelerine ve çatışmalarına sahne olmaktadır. Halen sürmekte olan yoğun mücadelenin anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi için birinci petrol paylaşım öyküsünü iyi bilmek gerekmektedir. Ayrıca mevcut çıkar çatışmalarının Türkiye’nin iç ve dış istikraraını nasıl etkileyebileceğini anlayabilmek için de geçmişin öyküsünü iyi bilmek gerekmektedir. Bu kitapta ayrıca Birinci petrol paylaşım kavgasında Osmanlı yönetiminin izlediği tutum ve nedenlerin, ilk paylaşım sonrasında petrol kaynaklarının hangi ülkenin şirketlerince işleteceğine yönelik ticari ve siyasi çekişme ve çatışmaların, bu çıkar çatışmalarında Batılı Devletlerin oynadığı rollerin ve Birinci Dünya Savaşı öncesinde, sırasında ve sonrasında İmparatorluğun parçalanmasına yönelik gizli anlaşmalarda petrol gerçeğinin yeri de belirlenmeye çalışmıştır.
Diğer taraftan kitapta, Osmanlı topraklarındaki petrol varlığını ele geçirebilmek için yabancı şirketlerin ve devletlerin İstiklal Savaşı ve Lozan Müzakereleri sırasında hangi yöntemleri ve araçları kullandıklarının entrikalarla dolu öyküsü de anlatılmaktadır.
Petropolitik, Irak petrollerinden Cumhuriyet’in alacağı Devlet payının izlediği seyri de belgelere dayanarak açıklamakta ve alacağın nihai durumunu da yine belgelere dayanarak aydınlığa çıkarmaktadır.
Kitabın ekinde ülkemizde ilk defa yayınlanan ve olayların kaderini belirleyen temel belgelere de yer verilmiştir.
Bulunduğumuz coğrafya, bugün yeni bir petrol paylaşım senaryosunun uygulandığı alandır. Bugün olmakta olanları anlayabilmek için dünü çok iyi bilmek gerekmektedir. Petropolitik bugünü anlamaya ışık tutacak geçmişe ait bir çok değerli bilgi içermektedir.

Yayınevi: de-ki Yayınevi
Basım Tarihi: Şubat 2008

ISBN: 978-9944-492-22-5

 

 

Risk Altında Bir Ülkenin 2023 Yarışı

Hikmet Uluğbay 

2023

TBMM tarafında Haziran 2000 de kabul edilerek yürürlüğe giren Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2001-2005), Türkiye’nin Cumhuriyet’in 100 üncü yılının kutlanacağı 2023 yılında dünyanın ilk 10 ekonomisi içinde yer almasını da öngörmüştü.
2023 Yarışı, Türkiye’nin bu hedefe ulaşıp ulaşamayacağını araştıran bir kitaptır. Seçilen bu iddialı hedefe varılıp varılamayacağı sorgulaması, Türkiye’nin 1970-1998 döneminde hangi ekonomik ve sosyal alanda ne gibi gelişmeler kaydettiği ve bu gelişmelerin aynı dönemde dünyanın önde gelen diğer 39 büyük ekonomisindeki gelişmelerle birlikte karşılaştırması esasına dayanarak yapılmaktadır.
1970-1998 döneminde diğer ülkelerle Türkiye’nin arasındaki mesafe hangi alanlarda açılmış, hangi alanlarda kapanmıştır, bunları etkileyen unsurlar nelerdir sorularına  70 i aşkın ekonomik ve sosyal gösterge açısından 89 tablo eşliğinde yanıtlar aranmıştır.
Elde edilen bu yanıtlar ve veriler ışığında Türkiye dahil dünyanın ilk 40 büyük ekonomisinin 2023 yarışını kaçıncı sıralarda bitirebileceklerine ilişkin öngörülerde bulunulmuştur.
Bu çalışma, Türkiye’nin hangi konulara nasıl ağırlık vermesi gerektiği konusunda da öneriler getirmiştir.  

Yayınevi: Ülke Politikaları Vakfı Danışmanlık ve Yayıncılık Hizmetleri Ltd. Şti.
Basım Tarihi: Haziran 2003

ISBN: 975-92281-0-6

 

Bütçe Harcamalarının Eleştirisel Analizi

Hikmet Uluğbay 

Türkiye’nin Konsolide Bütçe yapısının eleştirisel bir gözle değerlendirildiği bir kitaptır.
Kitapta, Konsolide Bütçenin bünyesinde yer alan ana başlıklardaki giderlerin ülke yararına nasıl daha iyi, daha verimli ve en düşük maliyetle yapılabileceğine ilişkin çözüm önerileri üretilmeye çalışılmıştır.
Aynı şekilde bütçenin gelir yapısı incelenmiş ve bu alanda çağdaş bir ekonominin vergilendirme ilkeleri çerçevesinde sağlanabilecek gelişmeler tesbit edilmeye çalışılmıştır.

Yayınevi: Türk Harb-İş Sendikası
Basım Tarihi: Nisan 1995