Monthly Archive for Temmuz, 2012

TIMMS Matematik ve Fen Sınav Sonuçları Üzerinde Düşünceler

İçinde bulunduğumuz 2012 yılında Türk eğitim sisteminde deprem yaratacak köktenci bir değişim dayatması yaşanmıştır. Bu depremin ortaya çıkaracağı sonuçları izleyen yıllarda yayınlanacak eğitim verileri ışığında çok net ve somut olarak göreceğiz. Ulusal eğitim yapımızda yapılan bu köktenci dayatma konusundaki düşünce ve endişelerimi bu sitede daha önce yayınladığım son dört yazıda birçok veri ve belge eşliğinde açıklamıştım. Bu yazımda yer alacak bilgiler ve değerlendirmeler daha öncekileri yenilemeksizin konuya tümüyle bir başka pencereden bakılacaktır. Bu pencere, ülkemizdeki matematik ve fen eğitiminin uluslararası ortamdaki görüntüsünü gösterecektir. 

Eğitimde Başarı Değerlendirmesi Uluslararası Kurumu’nun (International Association for the Evaluation of Educational Achievement [IEA]) himayesinde 1995 yılından bu yana dört yıl aralıklarla uygulanmakta olan TIMMS çalışması, dilimize Üçüncü Uluslararası Matematik ve Bilim Çalışması olarak çevrilebilecek olan (The Third International Mathematics and Science Study), matematik ve fen dallarında bir uluslararası sınavıdır. Türkiye bu sınavlara ilk olarak 1999 yılında dahil olmuş, 2003 yılındaki sınavlara katılmamış, 2007 ve 2011 sınavlarına katılmıştır. 2011 sınav sonuçları henüz açıklanmadığı için bu çalışmada ona ilişkin veriler yer almamıştır.

1995 yılında ilköğretimin 3, 4, 7 ve 8 inci sınıf öğrencilerine uygulanan bu sınava toplamda 40’ı aşkın ülke katılmıştır.  1999 yılından başlayarak sınavlar sadece 4 ve 8 inci sınıf öğrencilerine uygulanmaya başlamıştır.  1999 sınavlarına 38 ülke katılmışken 2003 sınavlarına 46 ülke ve 2007 sınavlarına da 50 ülke katılmıştır. Bu 50 ülkeden 7 si “benchmarking participant” olarak tanımlanan ve dilimize yaklaşık olarak “durumlarını gözlemlemek” için katılan ABD ve Kanada Federal Devletleri’nden bazı eyaletler ile Birleşik Arap Emirliklerinden Dubai Şeyhliğidir.  TIMMS 2007 matematik ve fen sınavlarına katılan ülkeler arasından seçtiğim 26 sına ilişkin çeşitli verileri bu yazıda incelemek ve bazı değerlendirmelerde bulunmak istiyorum. Ülke seçiminde bir yandan dünya ölçeğinde bir genel görünüm verme düşüncesi yanında, okurlara bulunduğumuz coğrafyadaki ülkeler ile ülkemizi karşılaştırabilme olanağını da verebilmek temel alınmıştır.

1999 yılından sonra yapılan sınavlar yukarıda da değinildiği üzere, ilköğretim 4 ve 8 inci sınıflar düzeyinde olmakla birlikte, ben bu incelememde sadece 8 inci sınıf verilerinden bazılarını kullanacağım. Bu yolu seçmemin nedeni yazıyı olabildiğince kısa tutmaktı. Ancak buna rağmen yazı, 15 Tablo ile birlikte 19 sayfayı aşmıştır .

TIMMS’in raporları, sadece, öğrencilerin sınav ortalama notları konusunda bilgi vermemekte, aynı zamanda öğrencilerin anne ve babalarının eğitim düzeyi, öğretmenlerin öğrenim seviyeleri, sınıflardaki öğrenci mevcutları, okulların sahip oldukları donanımlar, öğrencilerin evlerinde sahip oldukları eğitim donanımları, ailelerin bulundukları ülkedeki durumları, evlerindeki kitap sayıları ve diğer bazı verilere de yer vermektedir. Her biri 500 sayfa dolayında olan bu raporlardaki tüm değerlendirme ölçeklerini bu yazıya almak gibi bir niyetim yok. Ancak Türkiye’nin uluslararası bir ölçekte başarı durumunu gözlemlemeye yardımcı olabilecek bazı göstergeler alınacak ve bir değerlendirme yapılacaktır. Yapılan değerlendirmeler, TIMMS’in raporlarında yer alan veriler ışığında, benim kendi kişisel değerlendirmelerim olacaktır. Dolayısı ile bu yazıda yer alan değerlendirmeler TIMMS’in açıklamaları ve değerlendirmeleri olarak algılanmamalıdır.

50 ülke arasından seçtiğim 26 ülkenin Tablolardaki sıralanışı, birkaç istisna dışında ülkelerin 2007 matematik sınavında aldıkları ortalama notlara göre büyükten küçüğe doğru düzenlenmiştir. O nedenle özellikle fen sınavlarına ilişkin başarı puanları sıralaması düzensiz gibi görünecektir. Fen puanlarını da başarı sıralamasına göre sunabilirdim. Ancak, fen sınavları biyoloji, kimya, fizik ve yer bilimleri alanlarında yapıldığı ve her bir sınavda da ülkelerin başarı sıralaması bir miktar farklılıklar gösterdiği için ülkelerin sıralaması yine önemli farklılıklar gösterecekti. İlk sunmak istediği bilgiler, Tablo 1 de yer almakta ve 1999, 2003 ve 2007 matematik sınav sonuçları ile 2007 yılı fen sınavları ortalama puanlarını içermektedir. Matematik sınav sonuçları için üç döneme ilişkin veri sunmamın nedeni, ülkelerin başarı puanlarında bir sınavdan diğerine gözlemlenen dalgalanma konusunda da bilgi verebilmektir.

Tablo 1

Seçilmiş bazı ülkelerin 1999, 2003 ve 2007 TIMMS matematik ortalama puanları ve 2007 fen sınavları ortalama puanları

Ülkeler 1999 M 2003 M 2007 M 2011 F
Tayvan

585

585

598

561

G. Kore

587

589

597

553

Singapur

604

605

593

567

Hong-Kong

582

586

572

530

Japonya

579

570

570

554

Tayland

467

v.y.

441

471

Macaristan

532

529

517

539

İngiltere

496

498

513

542

Rusya

526

508

512

530

ABD

502

504

508

520

Ermenistan

v.y.

478

499

488

Avustralya

525

505

496

515

İsveç

v.y.

499

491

511

Kıbrıs R.Y.

476

459

465

452

Bulgaristan

511

476

464

470

Bosna-Hersek

v.y.

v.y.

456

466

İsrail

466

496

463

468

Malezya

519

508

474

471

Lübnan

v.y.

433

449

414

Türkiye

429

v.y.

432

454

Ürdün

428

424

427

482

Bahreyn

v.y.

401

398

467

Suriye

v.y.

v.y.

395

452

Mısır

v.y.

406

391

408

Kuveyt

v.y.

v.y.

354

418

S. Arabistan

v.y.

332

329

403

Kaynak: TIMMS International Mathematics Report 2007 ve TIMMS International Science Report 2007.

Tablo 1 in incelenmesinden de görüleceği üzere, Türkiye matematik sınavında aldığı puanlarla listenin oldukça gerilerinde yer almaktadır. TIMMS Matematik 2007 raporunda incelenen 50 ülkeden ana katılımcı olarak kabul edilen 44 ülke içindeki sıralamada ise ülkemizin konumu 30 uncudur. Ayrıca, TIMMS’in matematik ve fen bilimleri için ölçüm ortalaması (scale average) olarak kabul etmiş olduğu 500 puanın da çok altında bulunmaktadır. Tablo 1 de önümüzde olan ülkelere ek olarak 44 ülkeyi içeren veri tabanında ülkemizin önünde bulunan diğer ülkeler de puanlarının büyüklüğüne göre şöyledir; Litvanya (506), Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Avusturya, Malta, İskoçya, Sırbistan, İtalya, Ukrayna ve Romanya (461) dır. Tablo 1 in incelenmesinden de görüldüğü üzere, ülkelerin çoğunluğunun matematik sınav puanları 1999-2007 döneminde dikkat çeken şekilde düşerken Türkiye notunu 3 puan arttırmış görünmektedir. Ancak Türkiye 2003 sınavlarına katılmadığı için bu 3 puan artışına ihtiyatlı bakmak gerekir. Zira Tablo 1 den de görüldüğü üzere, birçok ülkenin notu üç sınav boyunca kayda değer dalgalanma göstermiştir. Türkiye 2003 sınavına katılmış olsa idi belki o da dalgalanma gösteren ülkelerden biri olacaktı.

2007 matematik puanında Türkiye’nin gerisinde bulunan Ürdün ve Bahreyn’in fen not ortalamasında ülkemizin önüne geçmiş olmaları düşündürücüdür. 2007 fen sınavları ortalamasında Türkiye, sınavlara katılan 44 temel katılımcı ülke arasında 31 incidir. Bu noktada ülkelerin 2007 fen sınavlarında çeşitli dallarda aldıkları puanlara kısaca göz atmak uygun olacaktır. Bu amaçla Tablo 2 düzenlenmiştir. Tablo 2 nin incelenmesinden de görüleceği üzere, ülkelerin biyoloji, kimya, fizik ve yer bilimlerine ait sınav notları dalgalanma göstermektedir.

Tablo 2

2007 biyoloji, kimya, fizik ve yer bilimleri sınavlarında ülkelerin aldıkları ortalama puanlar

 Ülkeler Biyo-loji  Kimya  Fizik. YerBilimleri
Tayvan

549

573

554

545

G. Kore

548

536

571

538

Singapur

564

560

575

541

Hong-Kong

527

517

528

532

Japonya

553

551

558

533

Tayland

478

462

458

488

Macaristan

534

536

541

531

İngiltere

541

534

545

529

Rusya

525

535

519

525

ABD

530

510

503

525

Ermenistan

490

478

503

475

Avustralya

518

505

508

519

İsveç

515

499

506

510

Kıbrıs R.K.

447

452

458

457

Bulgaristan

467

472

466

480

Bosna-Hersek

464

468

463

469

İsrail

472

467

472

462

Malezya

469

479

484

463

Lübnan

405

447

431

389

Türkiye

462

435

445

466

Ürdün

478

491

479

484

Bahreyn

473

468

466

465

Suriye

459

450

447

448

Mısır

406

413

413

426

Kuveyt

419

418

438

410

S. Arabistan

407

390

408

423

Kaynak: TIMMS International Science Report 2007

Tablo 2 dikkatle incelendiğinde, biyoloji puanlarında, Türkiye’nin Kıbrıs R.K.’nin ve Lübnan’ın önünde olmasına karşılık, Ürdün ve Bahreyn’in de Türkiye’den daha fazla puan aldığı görülür. Kimya sınavında ise, Ürdün, Bahreyn ve Suriye’nin puanlarının Türkiye’nin üzerinde olduğu görülür. Fizik sınav puanlarında ise, Türkiye Lübnan’ın önünde olmakla birlikte Ürdün, Bahreyn ve Suriye Türkiye’den yüksek puan almış konumdadır. Yer bilimlerine gelindiğinde ise, Kıbrıs R.K., İsrail ve Malezya Türkiye’nin gerisine düşmüşken, Ürdün yine Türkiye’nin önüne geçmiştir.

2007 yılında fen bilimleri sınavlarına katılan 44 ülke içinde Türkiye, biyolojide 28, kimyada 35, fizikte 33 ve yer bilimlerinde ise 26 ıncı sırada bulunmaktadır. Bu bilgilerden de görüldüğü üzere, Türkiye, bu uluslararası sınavlarda oldukça düşük başarı göstermiş durumdadır.

Fen sınavlarına ilişkin bilgilere bu kadar yer verdikten sonra incelemenin geri kalanını matematik 2007 sınav sonuçlarına göre sürdüreceğim. Böyle bir seçim yapmamın nedeni, öncelikle yazıyı uzatmamak, sonra da matematik için vereceğim bilgilere paralel bir bilgi serisinin fen bilimleri için de geçerli olduğunu gözlememdir. Continue reading ‘TIMMS Matematik ve Fen Sınav Sonuçları Üzerinde Düşünceler’